Новинарството меѓу алгоритмот и човекот: ВИ веќе не е технологија на иднината

Пишува: Џелал Незири Кога во 90-тите години од минатиот век се појави Интернетот, медиумите не беа свесни дека тоа е само почеток на целосна трансформација на начинот на кој функционира комуникацискиот систем во целина. За кратко време, Интернетот стана главна платформа за дистрибуција на медиумски содржини, тренд што ги натера традиционалните медиуми да се приспособат на новите околности создадени во медиумскиот екосистем. Многу од нив, кои одбиваа да се...

Ајфон за три дена работа во Луксембург, за повеќе од еден месец на Западен Балкан

Истиот Ајфон е глобален производ и во Луксембург, Германија, Северна Македонија или Косово, но бројот на работни денови потребни за негово купување открива голема разлика во куповната моќ меѓу Европската унија и Западен Балкан. Работник со просечна плата во Луксембург може теоретски да заработи за Ајфон 17 Про со 256 ГБ за само три работни дена, во Германија се потребни околу пет, а во Италија осум дена. Во земјите...

Каде една плата полни најмногу резервоари? Северна Македонија има евтин дизел, но е само четврта

Возач во Црна Гора со една просечна месечна нето-плата теоретски може да купи повеќе од 550 литри дизел, додека во Албанија просечната заработка е доволна за околу 330 литри, покажува споредбата на платите и цените на горивата во шесте економии од Западен Балкан. Анализата на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија покажува дека ниската цена на бензинските пумпи сама по себе не значи и...

Од училница до работно место: Кои можности за пракса им се достапни на младите?

За младите кои го завршуваат образованието, но сè уште немаат работно искуство, практикантството може да биде важен чекор кон првото вработување. Во Северна Македонија постојат повеќе механизми преку кои младите можат да стекнат практични знаења – од национални мерки за вработување, преку „Гаранцијата за млади“, до можности за пракса и мобилност во странство преку програмата „Еразмус+“. „Гаранцијата за млади“ – можност за младите до 29 години Една од најзначајните...

Од бесплатни универзитетски лиги до базени и фитнес: Колку можности за рекреација имаат студентите во Северна Македонија и регионот?

Студентите во Северна Македонија имаат пристап до различни можности за спорт и рекреација – од универзитетски лиги и факултетски спортски активности, до јавни базени, спортски сали, фитнес-центри и отворени спортски терени. Сепак, за разлика од некои универзитети во регионот, каде што голем дел од рекреативните програми се целосно бесплатни за студентите, кај нас бесплатните можности се почесто поврзани со универзитетски активности, додека користењето на комерцијалните спортски објекти најчесто се...

За една деценија Македонија изгубила речиси 6.000 студенти – одливот е поизразен кај машките студенти

Република Северна Македонија во последните десет академски години бележи значително намалување на бројот на запишани студенти, при што падот е многу поизразен кај машката студентска популација. Според официјалните податоци на Државниот завод за статистика – МАКСтат, бројот на студенти на прв циклус студии се намалил од 59.359 во академската 2014/2015 година на 53.535 во 2024/2025 година, што претставува намалување од 5.824 студенти, односно 9,8 проценти. Во споредба со претходната...

Бесплатен превоз, субвенциониран оброк и стипендии: Колку државите во регионот им помагаат на студентите?

Бесплатен јавен превоз, субвенциониран студентски оброк, стипендии и регулирано студентско сместување се дел од мерките со кои државите во регионот се обидуваат да им ги намалат трошоците на младите во текот на студирањето. Во Северна Македонија студентите имаат комбинација од вакви мерки, но нивниот опфат не е секогаш ист – дел од поволностите се национални, а дел се однесуваат на студентите во Скопје. Во споредба со соседните земји, сликата...

Може ли вештачката интелигенција да нè затвори во комуникациски балон?

Дали алатките базирани на вештачка интелигенција можат да ги затворат корисниците во комуникациски балон, да го ограничат пристапот до различни ставови и на тој начин да влијаат врз слободата на мислење, беа дел од прашањата отворени на третата тренинг-сесија за ВИ со професорите од Правниот факултет „Јустинијан Први“ во Скопје. Дискусијата беше насочена кон придобивките, но и кон ризиците што ги носи сè поголемата употреба на ВИ-алатките во секојдневната...